O tym, że ostatni król Polski, Stanisław II August, nie miał okazji przyjechać do Torunia, pisałem już dwukrotnie. Pisałem również, że do grodu Kopernika przyjedzie hrabia Guillaume de Louvencourt, który przekaże fundacji Autyzm Polska – Fundacja Pomocy Osobom Autystycznym prace plastyczne swojego wuja, Franciszka Poniatowskiego. Czas zatem wyjaśnić, kim jest ów Franciszek Poniatowski.
Dzieci księcia Andrzej Poniatowskiego
W ostatnim wpisie wspomniałem o trójce dzieci Andrzeja Johna Willarda ks. Poniatowskiego h. Ciołek: Marii Andrzeju, Franciszku oraz Konstancji.
Pierwszy z synów zginął w 1945 r. walcząc pod dowództwem gen. Maczka. Córka wyszła za mąż za hrabiego Ghislaina de Louvencourt (ród ten pochodzi jeszcze z X wieku!), zaś jej synem jest hrabia Guillaume (poświęcę mu osoby artykuł). Dzisiaj jednak interesuje nas drugi syn – Franciszek Poniatowski herbu Ciołek. To przecież jego prace trafią do Torunia by wspomóc wspaniałą działalność Autyzm Polska – Fundacji Pomocy Osobom Autystycznym.
Książę Franciszek Poniatowski (1923-2008)
O osobie Franciszka najwięcej wiemy dzięki relacji jego siostrzeńca, wielokrotnie już wspomnianego hrabiego Guillaume de Louvencourt. O swoim wuju hrabia mówi tak:
Mój wujek był bardzo uroczy, miły i mieszkał na Lazurowym Wybrzeżu przez większość czasu w rodzinnej willi, którą mieliśmy w Mougins, mieście położonym między Cannes i Grasse. Willa, zwana Villa Speranza, była znana wśród miłośników ogrodów z kolekcji irysów. Prezydent Francji Giscard d’Estaing jeździł tam co roku ze swoją żoną, podobnie jak inne osobistości. W willi wujek codziennie zajmował się ogrodnictwem z zespołem ogrodników mojej babci. Oprócz tej pracy lubił pływać, grać w karty i domino, a raz w tygodniu brał lekcje rysunku. Uwielbiałam zabierać go ze sobą, kiedy jechaliśmy do Paryża i zabierać go do restauracji.
Rys. 1 Willa Speranza (autor nieznany)
Fot. 1 Salon w Willa Speranza
Rysunek to dobra terapia
Lekcje rysunku – w latach 1984-1996 jego nauczycielem był Gildas Legouail – były dla Franciszka rodzajem terapii. Sam bowiem zmagał się z trudnościami wynikającymi z niepełnosprawności. Guillaume tak wspominał:
Nigdy nie rozmawialiśmy przy mnie jako rodzina o tym, jakie zaburzenie ma mój wujek, ale myślę, że było ono podobne do autyzmu. Jeśli z nim nie rozmawialiśmy, on nie mówił. Jeśli z nim rozmawialiśmy, odpowiadał od razu, więc dobrze nadążał za rozmowami. Miał tik, który stale powracał: ciągle patrzył na swoje paznokcie. Myślę, że moi dziadkowie zrobili dla niego, co mogli. Moja babcia zapisała w testamencie, że jej syn François powinien zakończyć swoje dni w tej willi, gdzie byliśmy otoczeni naturą, i myślę, że moja babcia zdecydowała tak, ponieważ François lubił mieszkać w cichym miejscu.
Fot. 2 Franciszek Poniatowski w dzieciństwie
Fot. 2 Franciszek Poniatowski w młodości
To bardzo piękne, że rodzina zapewniła Franciszkowi godne warunki życia. Ale równie piękne jest to, że dzisiaj Franciszek może pomóc w podobny sposób w Toruniu. Mamy nadzieję, że dzięki jego pracom przybliży się cel, jakim jest budowa spokojnego domu dla osób z autyzmem. Franciszek na pewno by sobie tego życzył.
Matka księcia Franciszka Poniatowskiego.
Przyjrzyjmy się nieco bliżej matce księcia, czyli Frances Alice Willing Lawrance (1901-1989) oraz jej rodzicom, czyli dziadkom księcia Franciszka od strony matki.
Frances Alice była córką Francisa C. Lawrance Juniora (1858-1904), amerykańskiego prawnika oraz Susan Ridgway Willing (1865-1933). Para ta należała do amerykańskiej elity towarzyskiej i biznesowej początku XX wieku. Ich ślub w 1899 r. musiał być wielkim wydarzeniem!
Susan była drugą żoną Lawrenca. Pierwszą była Sarah Eggleston Lanier (1862–1893), z którą Francis C. Lawrance Junior miał dwoje dzieci: Charles Lanier Lawrance (1882-1950), wynalazca silnik do samolotu Charlesa Lindbergha oraz Katherine „Kitty” Lanier Lawrance (1893–1936), która poślubiła Averella Harrimana, biznesmena, dyplomatę i polityka, który walczył o nominację w wyborach prezydenckich w USA w 1952 i 1956 roku.
I dwa lata po ślubie Susan o Francisa, w 1901 r. na świat przychodzi Frances Alice, która w 1919 r. w Paryżu wychodzi za maż za Andrzeja Ludwika Leopolda ks. Poniatowskiego h. Ciołek. A w 1922 r. rodzi się ich drugie dziecko, Franciszek.
W ten sposób książę Franciszek jest spokrewniony, poprzez matkę i jej przodków, z amerykańską arystokracją.
Fot. 3 Babcia Franciszka, Susan Willing Lawrance w sukni ślubnej (1899 r.).
Fot. 4 Matka Franciszka, Frances Alice Willing Lawrance (około 1904 r.)
Zdjęcia wykorzystane we wpisie pochodzą od hrabiego Guillaume de Louvencourt.